Tłumaczenie dokumentów z języka angielskiego – umowy. Jak uniknąć błędów prawnych?
Spis treści
W globalnym świecie biznesu język angielski stał się standardem. Umowy, regulaminy, NDA, kontrakty B2B czy dokumenty IT bardzo często powstają właśnie w tym języku. Problem zaczyna się w momencie, gdy taki dokument trzeba zrozumieć w pełni, przeanalizować pod kątem ryzyk albo przedstawić go drugiej stronie w języku polskim.
I tu wkracza temat, który bywa bagatelizowany, a ma ogromne znaczenie:tłumaczenie dokumentów z języka angielskiego – zwłaszcza umów. To nie jest zwykłe „przełożenie tekstu”. To proces, który realnie wpływa na Twoje bezpieczeństwo prawne, finansowe i biznesowe.
W tym artykule pokażemy:
dlaczego tłumaczenie umów z angielskiego jest tak ryzykowne,
jakie błędy pojawiają się najczęściej,
jak się przygotować do tłumaczenia,
oraz jak uniknąć sytuacji, w której jedno zdanie w umowie działa na Twoją niekorzyść.
Dlaczego tłumaczenie dokumentów z języka angielskiego (umów) wymaga szczególnej ostrożności?
Umowa to dokument, który:
tworzy zobowiązania,
określa odpowiedzialność,
reguluje konsekwencje sporów,
bywa interpretowany literalnie – słowo po słowie.
W języku angielskim, szczególnie w umowach z USA lub UK, spotyka się:
rozbudowane klauzule odpowiedzialności,
sformułowania bez bezpośrednich odpowiedników w języku polskim,
zapisy „na wszelki wypadek”, które w Europie rzadko się stosuje.
Jakie umowy najczęściej wymagają tłumaczenia z języka angielskiego?
W praktyce do tłumaczenia trafiają m.in.:
umowy handlowe i sprzedażowe
umowy o współpracy B2B
NDA (Non-Disclosure Agreement)
umowy licencyjne i sublicencyjne
umowy IT i SaaS
umowy dystrybucyjne
kontrakty freelancerskie
umowy inwestycyjne
regulaminy i Terms & Conditions
Każdy z tych dokumentów zawiera elementy, w których błąd językowy = błąd prawny.
Najczęstsze błędy przy tłumaczeniu umów z języka angielskiego
1. Dosłowne tłumaczenie bez analizy skutków prawnych
To jeden z najbardziej niebezpiecznych błędów.
W umowach:
nie liczy się „ładne zdanie”,
liczy się skutek prawny zapisu.
Przykład:
shall – często błędnie tłumaczone jako czas przyszły, a w rzeczywistości oznacza obowiązek,
may – nie „może”, tylko często „ma prawo”.
Nieprawidłowe tłumaczenie dokumentów z języka angielskiego w tym zakresie może całkowicie zmienić sens umowy.
2. Ignorowanie różnic systemów prawnych
Prawo anglosaskie (common law) funkcjonuje inaczej niż prawo polskie czy kontynentalne.
Oznacza to, że:
nie każda klauzula ma odpowiednik w polskim prawie,
niektóre zapisy pełnią funkcję zabezpieczającą, a nie operacyjną,
część sformułowań jest standardem rynkowym, a nie wyjątkiem.
Profesjonalne tłumaczenie dokumentów z języka angielskiego musi uwzględniać te różnice.
3. Błędne tłumaczenie klauzul odpowiedzialności
Klauzule takie jak:
limitation of liability
indemnification
hold harmless
są jednymi z najczęściej źle tłumaczonych.
Ich niewłaściwe przełożenie może:
przenieść odpowiedzialność na niewłaściwą stronę,
wyłączyć możliwość dochodzenia roszczeń,
narazić firmę na poważne straty finansowe.
4. Pomijanie definicji i sekcji „Definitions” oraz „Interpretation”
W umowach angielskich definicje są kluczowe. Jedno słowo może mieć ściśle określone znaczenie, które obowiązuje w całym dokumencie.
Błędem jest:
upraszczanie definicji,
stosowanie synonimów,
brak konsekwencji terminologicznej.
W tłumaczeniu dokumentów z języka angielskiego spójność terminologii to absolutna podstawa.
Jak przygotować umowę do tłumaczenia, aby uniknąć błędów?
Krok 1: Określ cel tłumaczenia
Zanim zlecisz tłumaczenie dokumentów z języka angielskiego, ustal:
czy tłumaczenie ma charakter informacyjny,
czy będzie podstawą podpisania umowy,
czy trafi do sądu, urzędu lub instytucji.
Cel wpływa na:
styl tłumaczenia,
poziom literalności,
konieczność tłumaczenia przysięgłego.
Krok 2: Upewnij się, że dokument jest wersją finalną
Tłumaczenie roboczej wersji umowy:
generuje niepotrzebne koszty,
prowadzi do niespójności,
zwiększa ryzyko błędów.
Najpierw zatwierdź treść — dopiero potem tłumacz.
Krok 3: Zapewnij kontekst biznesowy i prawny
Dobry tłumacz powinien wiedzieć:
kto jest stroną umowy,
jaki jest przedmiot współpracy,
jakiemu prawu podlega umowa (USA, UK, UE).
Bez kontekstu nawet najlepsze tłumaczenie dokumentów z języka angielskiego może być nieadekwatne.
Tłumaczenie przysięgłe czy specjalistyczne – co wybrać?
Tłumaczenie przysięgłe
Wymagane, gdy:
dokument trafia do sądu,
jest częścią postępowania administracyjnego,
musi mieć moc urzędową.
Tłumaczenie specjalistyczne
Wystarczające, gdy:
umowa służy negocjacjom,
jest analizowana wewnętrznie,
nie wymaga poświadczenia.
W razie wątpliwości warto skonsultować wybór z doświadczonym tłumaczem.
Dlaczego automatyczne tłumaczenie umów to zły pomysł?
Narzędzia automatyczne:
nie rozumieją kontekstu prawnego,
nie znają różnic systemowych,
nie ponoszą odpowiedzialności za błędy.
Automat przetłumaczy zdanie, ale:
nie oceni ryzyka,
nie ostrzeże przed niekorzystnym zapisem,
nie odpowie za konsekwencje.
Dlatego w przypadku umów tłumaczenie dokumentów z języka angielskiego zawsze powinno być wykonywane przez specjalistę.
Jak wybrać tłumacza do umów z języka angielskiego?
Dobry tłumacz:
zna język prawniczy, nie tylko angielski,
rozumie realia biznesowe,
ma doświadczenie w umowach B2B,
potrafi zadawać pytania i konsultować wątpliwości.
W tym obszarze cena nigdy nie powinna być jedynym kryterium wyboru.
Konsekwencje błędnego tłumaczenia umowy
spory sądowe
utrata możliwości dochodzenia roszczeń
niekorzystne zapisy, których strona nie była świadoma
konieczność renegocjacji lub aneksów
utrata zaufania kontrahenta
Każdy z tych problemów może zacząć się od jednego źle przetłumaczonego zdania.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy każda umowa wymaga tłumaczenia przysięgłego?
Nie. Zależy od celu i odbiorcy dokumentu.
Czy mogę sam przetłumaczyć umowę?
Można, ale ryzyko błędów prawnych jest bardzo wysokie.
Jak długo trwa tłumaczenie dokumentów z języka angielskiego?
Od jednego do kilku dni roboczych – w zależności od objętości i stopnia skomplikowania.
Czy tłumacz może podpisać NDA?
Tak. To standard przy dokumentach prawnych.
Podsumowanie
Tłumaczenie dokumentów z języka angielskiego, a w szczególności umów, to obszar, w którym nie ma miejsca na improwizację. Błędy językowe bardzo szybko zamieniają się w błędy prawne, a te – w realne koszty.
Dobrze przygotowane tłumaczenie:
chroni Twoje interesy,
pozwala świadomie podejmować decyzje,
minimalizuje ryzyko sporów,
ułatwia współpracę międzynarodową.
Jeśli dokument ma znaczenie prawne — jego tłumaczenie też je ma.
