Spis treści
Francja to jeden z najważniejszych partnerów gospodarczych Polski. Współpraca handlowa, inwestycje, a także migracja pracowników powodują, że tłumaczenia prawnicze z języka francuskiego są coraz częściej potrzebne — zarówno osobom prywatnym, jak i firmom.
Z pozoru może się wydawać, że francuskie dokumenty prawne są podobne do polskich. W końcu oba kraje należą do Unii Europejskiej, mają kodeks cywilny i podobne instytucje prawne. W praktyce jednak różnice między systemem francuskim a polskim są znaczące — i mają bezpośredni wpływ na sposób tłumaczenia.
W tym artykule wyjaśniamy, czym charakteryzuje się tłumaczenie dokumentów prawnych z francuskiego, jakich pułapek unikać i dlaczego znajomość kultury prawnej Francji jest równie ważna, jak biegła znajomość języka.
Tłumaczenia prawne obejmują wszelkie dokumenty, które mają znaczenie formalne, administracyjne lub sądowe. Mogą to być:
Każdy z tych dokumentów ma własną strukturę i terminologię, a ich tłumaczenie wymaga dokładności i znajomości prawa.
System prawny Francji opiera się na Kodeksie Napoleona (Code civil), który stanowi fundament tzw. systemu prawa kontynentalnego.
Polska również należy do tej tradycji, ale francuski system prawny jest o wiele bardziej rozwinięty w zakresie prawa administracyjnego i notarialnego.
Oznacza to, że wiele pojęć używanych we francuskich aktach nie ma bezpośrednich odpowiedników w języku polskim.
Przykład:
| Termin francuski | Dosłowne tłumaczenie | Rzeczywisty odpowiednik w Polsce |
| Acte authentique | akt autentyczny | akt notarialny (sporządzony przez notariusza) |
| Greffe du tribunal | kancelaria sądowa | sekretariat sądu rejonowego lub okręgowego |
| Arrêt de la Cour de cassation | wyrok kasacyjny | orzeczenie Sądu Najwyższego |
| Procès-verbal | protokół | notatka urzędowa, sprawozdanie, raport (w zależności od kontekstu) |
Tłumacz musi znać znaczenie każdego z tych terminów w kontekście prawnym, a nie tłumaczyć ich dosłownie.
Język francuskich dokumentów prawnych jest niezwykle sformalizowany i archaiczny.
Używa się w nim zwrotów, które w polskim systemie brzmiałyby nienaturalnie lub przestarzałe.
Przykłady:
Tłumacz musi więc znać styl prawniczy obu języków i potrafić przetłumaczyć go w sposób naturalny dla polskiego odbiorcy, zachowując przy tym wszystkie walory formalne dokumentu.
We Francji notariusz (notaire) ma znacznie szersze uprawnienia niż w Polsce.
Sporządza nie tylko akty notarialne, ale również umowy cywilne, małżeńskie, testamenty, a nawet dokumenty dotyczące sprzedaży nieruchomości.
Dlatego w tłumaczeniu aktów notarialnych z Francji należy dokładnie rozróżniać funkcje dokumentu – nie każdy acte notarié ma polski odpowiednik w tej samej formie.
Francuskie orzeczenia i decyzje sądowe mają inną strukturę niż polskie.
Zawierają rozbudowane części wstępne (attendu que…), które wyjaśniają tok rozumowania sądu – a tłumacz musi oddać ich logiczną ciągłość, zachowując oryginalny układ.
We Francji wiele spraw urzędowych rozpatrują prefektury (préfectures), które nie mają bezpośredniego odpowiednika w Polsce.
W tłumaczeniach należy więc często stosować opisowe rozwiązania, np.
Préfecture du Rhône – urząd administracji państwowej w regionie Rodan.
Francuskie spółki rejestrowane są w RCS (Registre du Commerce et des Sociétés), a ich odpowiednikiem w Polsce jest KRS.
W tłumaczeniach ważne jest, aby nie tłumaczyć nazw instytucji dosłownie, lecz wyjaśniać ich funkcję.
Ceny zależą od rodzaju dokumentu i poziomu specjalizacji.
| Rodzaj dokumentu | Cena netto (orientacyjna) |
| Akt notarialny lub sądowy | 100–140 zł za stronę |
| Umowa lub statut spółki | 80–120 zł za stronę |
| Wyrok lub decyzja administracyjna | 90–130 zł za stronę |
| Zaświadczenia urzędowe, akty stanu cywilnego | 60–100 zł za stronę |
W przypadku dokumentów wymagających pilnego tłumaczenia (np. do sądu) możliwa jest usługa ekspresowa – realizacja w ciągu 24 godzin.
Tłumaczenie z języka francuskiego dokumentów prawnych to nie tylko przekład językowy. To odpowiedzialność za skutki prawne.
Profesjonalny tłumacz przysięgły:
W praktyce oznacza to bezpieczeństwo prawne Twojej firmy i pewność, że urząd, sąd lub kontrahent uzna dokument bez zastrzeżeń.
1. Czy każde tłumaczenie dokumentu prawnego z francuskiego musi być przysięgłe?
Nie zawsze. Tłumaczenia do celów informacyjnych (np. dla wewnętrznego użytku firmy) mogą być zwykłe. Natomiast dla sądu, notariusza lub urzędu – zawsze wymagane jest tłumaczenie przysięgłe.
2. Czy można przesłać dokument do tłumaczenia online?
Tak. Wystarczy wysłać skan lub zdjęcie. Gotowe tłumaczenie zostanie odesłane w formie papierowej lub elektronicznej.
3. Jak długo trwa tłumaczenie aktu notarialnego z Francji?
Zazwyczaj 2–3 dni robocze. Przy krótszych dokumentach – nawet 24 godziny.
4. Czy tłumacz może potwierdzić autentyczność dokumentu?
Nie. Tłumacz potwierdza jedynie zgodność tłumaczenia z oryginałem. Autentyczność potwierdzają notariusze lub urzędy (apostille).
5. Czy francuskie dokumenty wymagają apostille przed tłumaczeniem?
Tak, jeśli mają być użyte w Polsce w postępowaniach urzędowych. Apostille wydaje francuskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych.
Tłumaczenie dokumentów prawnych z francuskiego to zadanie wymagające nie tylko znajomości języka, ale i głębokiego zrozumienia systemu prawnego Francji.
Różnice w strukturze dokumentów, formalizm językowy i odmienna organizacja administracji powodują, że takie tłumaczenia należy powierzać wyłącznie tłumaczom przysięgłym z doświadczeniem prawniczym.
Dzięki temu Twoje dokumenty zostaną uznane przez polskie instytucje, a Ty unikniesz ryzyka błędów, które mogłyby mieć skutki prawne lub finansowe.
